मुंबई: प्रतिनिधी महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या वेगाने बदलत असलेली समीकरणे आणि अनपेक्षित घडामोडींनी राजकीय वर्तुळात एकच खळबळ उडाली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या दोन्ही गटांच्या (शरद पवार आणि अजित पवार गट) विलीनीकरणाच्या चर्चेला अधिकृतरीत्या पूर्णविराम मिळाला असून, त्याचवेळी केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी डिलिमिटेशन (मतदारसंघ पुनर्रचना) विधेयकाला शरद पवार गटाने पाठिंबा देण्याची तयारी दर्शवली आहे. या दुहेरी घडामोडींमुळे विरोधी पक्षांच्या महाविकास आघाडी (MVA) मध्ये मोठ्या वादाची ठिणगी पडली आहे.
विलीनीकरणाच्या चर्चांना पूर्णविराम
गेल्या काही दिवसांपासून राष्ट्रवादी काँग्रेसचे दोन्ही गट पुन्हा एकत्र येणार असल्याच्या जोरदार चर्चा सुरू होत्या. मात्र, शरद पवार गटाच्या नेत्या खासदार सुप्रिया सुळे यांनी या सर्व चर्चांना पूर्णविराम दिला आहे. “अजित पवार यांच्या निधनानंतर विलीनीकरणाचा विषय आपल्यापुरता संपला आहे, आता त्यावर चर्चा करण्यात काय अर्थ?” असे स्पष्ट शब्दांत सांगत त्यांनी हा विषय संपुष्टात आल्याचे जाहीर केले आहे. त्याचबरोबर, सुनेत्रा पवार यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची घेतलेली भेट आणि त्यानंतर विलीनीकरणाबाबत कोणतीही चर्चा झाली नसल्याचे स्पष्टीकरणही समोर आले आहे.
डिलिमिटेशनला पाठिंबा; MVA मध्ये वाद
या राजकीय नाट्यादरम्यान, शरद पवार गटाने डिलिमिटेशन विधेयकाला दिलेला पाठिंबा हा चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरला आहे. सुप्रिया सुळे यांनी सर्वच राज्यांमध्ये ५० टक्के जागा वाढवण्याचा प्रस्ताव असल्यास विधेयकाला पाठिंबा देण्याबाबत विचार करू, असे संकेत दिले होते. मात्र, याच मुद्द्यावर काँग्रेसने वेगळी भूमिका घेतल्याने महाविकास आघाडीतील मतभेद उघड झाले आहेत. काँग्रेस मतदारसंघांची संख्या वाढवण्याला विरोध करत असताना, राष्ट्रवादीची भूमिका वेगळी असल्याने आघाडीतील अंतर्गत समन्वयावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
पक्षांतर्गत विरोधाची ठिणगी
शरद पवार गटाच्या या भूमिकेला पक्षाच्या अंतर्गत वर्तुळातूनच तीव्र विरोध होत आहे. राष्ट्रवादी युवक काँग्रेसच्या प्रदेश सरचिटणीस नताशा आव्हाड यांनी पक्षाच्या संभाव्य भूमिकेला उघडपणे विरोध केला आहे. “विधेयकाला पाठिंबा दिल्यास मी विरोध करणार” असे सांगत त्यांनी, प्रस्तावित विधेयक हे विरोधकांना मिळणाऱ्या जागा मर्यादित करण्याचा आणि भाजपला अनुचित फायदा मिळवून देण्याचा प्रयत्न असल्याचा आरोप केला आहे.
राजकीय समीकरणांना नवे वळण
एकीकडे विलीनीकरणाचा अध्याय संपुष्टात येत असताना, दुसरीकडे शरद पवार गट स्वतंत्र पक्ष म्हणून महायुतीत (NDA) सहभागी होण्याच्या पर्यायावरही चाचपणी करत असल्याची चर्चा सूत्रांकडून समजते. यामुळे आगामी काळात महाराष्ट्राच्या राजकारणात नवी समीकरणे निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. सध्या तरी, राष्ट्रवादीच्या भूमिकांमुळे महाविकास आघाडीसमोर अंतर्गत सामंजस्य राखण्याचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.









